{"version":"1.0","provider_name":"Ku\u017ania","provider_url":"https:\/\/www.kuznia-psychoterapia.zgora.pl","author_name":"Edyta Rudzka-Ku\u017ami\u0144ska","author_url":"https:\/\/www.kuznia-psychoterapia.zgora.pl\/index.php\/author\/edyta\/","title":"Pogaduchy z logoped\u0105 - Ku\u017ania","type":"rich","width":600,"height":338,"html":"<blockquote class=\"wp-embedded-content\"><a href=\"https:\/\/www.kuznia-psychoterapia.zgora.pl\/index.php\/pogaduchy-z-logopeda\/\">Pogaduchy z logoped\u0105<\/a><\/blockquote>\n<script type='text\/javascript'>\n<!--\/\/--><![CDATA[\/\/><!--\n\t\t\/*! This file is auto-generated *\/\n\t\t!function(d,l){\"use strict\";var e=!1,n=!1;if(l.querySelector)if(d.addEventListener)e=!0;if(d.wp=d.wp||{},!d.wp.receiveEmbedMessage)if(d.wp.receiveEmbedMessage=function(e){var t=e.data;if(t)if(t.secret||t.message||t.value)if(!\/[^a-zA-Z0-9]\/.test(t.secret)){for(var r,i,a,s=l.querySelectorAll('iframe[data-secret=\"'+t.secret+'\"]'),n=l.querySelectorAll('blockquote[data-secret=\"'+t.secret+'\"]'),o=new RegExp(\"^https?:$\",\"i\"),c=0;c<n.length;c++)n[c].style.display=\"none\";for(c=0;c<s.length;c++)if(r=s[c],e.source===r.contentWindow){if(r.removeAttribute(\"style\"),\"height\"===t.message){if(1e3<(a=parseInt(t.value,10)))a=1e3;else if(~~a<200)a=200;r.height=a}if(\"link\"===t.message)if(i=l.createElement(\"a\"),a=l.createElement(\"a\"),i.href=r.getAttribute(\"src\"),a.href=t.value,o.test(a.protocol))if(a.host===i.host)if(l.activeElement===r)d.top.location.href=t.value}}},e)d.addEventListener(\"message\",d.wp.receiveEmbedMessage,!1),l.addEventListener(\"DOMContentLoaded\",t,!1),d.addEventListener(\"load\",t,!1);function t(){if(!n){n=!0;for(var e,t,r=-1!==navigator.appVersion.indexOf(\"MSIE 10\"),i=!!navigator.userAgent.match(\/Trident.*rv:11\\.\/),a=l.querySelectorAll(\"iframe.wp-embedded-content\"),s=0;s<a.length;s++){if(!(e=a[s]).getAttribute(\"data-secret\"))t=Math.random().toString(36).substr(2,10),e.src+=\"#?secret=\"+t,e.setAttribute(\"data-secret\",t);if(r||i)(t=e.cloneNode(!0)).removeAttribute(\"security\"),e.parentNode.replaceChild(t,e)}}}}(window,document);\n\/\/--><!]]>\n<\/script><iframe sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" src=\"https:\/\/www.kuznia-psychoterapia.zgora.pl\/index.php\/pogaduchy-z-logopeda\/embed\/\" width=\"600\" height=\"338\" title=\"&#8222;Pogaduchy z logoped\u0105&#8221; &#8212; Ku\u017ania\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\" class=\"wp-embedded-content\"><\/iframe>","description":"Rozw\u00f3j mowy w pierwszym roku \u017cycia dziecka. \u017byjemy w czasach zdominowanych przez elektroniczne \u017ar\u00f3d\u0142a komunikacji. Skr\u00f3ty my\u015blowe, emotikony, kr\u00f3tkie informacje tekstowe coraz cz\u0119\u015bciej zast\u0119puj\u0105 rozmow\u0119. Rozmow\u0119, kt\u00f3r\u0105 rozumiem jako spotkanie. Spotkanie dw\u00f3ch os\u00f3b, kt\u00f3re na siebie patrz\u0105, u\u015bmiechaj\u0105 si\u0119 do siebie, pytaj\u0105 o r\u00f3\u017cne spawy i czekaj\u0105 na odpowied\u017a, s\u0142uchaj\u0105 bez oceniania, udzielania nieproszonej rady, po prostu B\u0118D\u0104. Mia\u0142am niedawno okazj\u0119, czekaj\u0105c w Warszawie na poci\u0105g do domu, obserwowa\u0107 w kawiarni dwoje m\u0142odych ludzi. M\u0119\u017cczyzn\u0119 i kobiet\u0119. Pomy\u015bla\u0142am sobie, \u017ce to pi\u0119kne, \u017ce chc\u0105 porozmawia\u0107 przy kawie, z\u0142apa\u0107 si\u0119 za d\u0142onie i by\u0107 dla drugiego. Oni jednak pij\u0105c kaw\u0119, spogl\u0105dali do swoich telefon\u00f3w kom\u00f3rkowych, wymieniaj\u0105c zdawkowe informacje. Dlaczego taki wst\u0119p? Poniewa\u017c my ludzie, jako jedyni mo\u017cemy rozwin\u0105\u0107 umiej\u0119tno\u015b\u0107 m\u00f3wienia i komunikowania si\u0119, przewy\u017cszaj\u0105c\u0105 wszystkie inne p\u0142aszczyzny rozwoje. Bez m\u00f3wienia nie jeste\u015bmy w stanie rozwin\u0105\u0107 naszego umys\u0142u, emocji, relacji z innymi. Mowa s\u0142u\u017cy nam do wyra\u017cania naszych pragnie\u0144, potrzeb, upodoba\u0144, prze\u017cy\u0107. Dzi\u0119ki umiej\u0119tno\u015bci komunikowania si\u0119 mo\u017cemy pyta\u0107 o r\u00f3\u017cne informacje uczy\u0107 si\u0119 nowych rzeczy. Mowa pozwala nam nawi\u0105zywa\u0107 relacje spo\u0142eczne oraz budowa\u0107 relacje przyjacielskie. W ko\u0144cu mowa jest wyrazem w\u0142asnych opinii i decyzji i potwierdzeniem tego, \u017ce samodzielnie my\u015bl\u0119, wi\u0119c JESTEM. Mowa jest zatem Z\u0141OTEM. Do nas jako rodzic\u00f3w nale\u017cy troska o rozw\u00f3j mowy naszych dzieci. A ten rozw\u00f3j odbywa si\u0119 ju\u017c na etapie \u017cycia p\u0142odowego. Tak, tak \uf04a Ju\u017c w \u0142onie mamy dziecko s\u0142yszy d\u017awi\u0119ki. R\u00f3\u017cnicuje te o przyjemnym brzmieniu i nieprzyjemnym tonie. Niew\u0105tpliwie \u0142\u0105czy to ze stanem emocjonalnym mamy. Zazwyczaj bowiem r\u00f3\u017cnym brzmieniom b\u0119dzie towarzyszy\u0142o spokojne lub przyspieszone bicie serca. Widzimy zatem, \u017ce dziecko zdobywa rozmaite do\u015bwiadczenia czuciowe i s\u0142uchowe ju\u017c w \u0142onie mamy. Pierwszymi d\u017awi\u0119kami jakie wydaje dziecko jest krzyk i p\u0142acz, stanowi\u0105ce bogate \u017ar\u00f3d\u0142o informacji o stanie zdrowia noworodka. Wiemy doskonale, \u017ce dziecko inaczej krzyczy, potem p\u0142acze, kiedy jest g\u0142odne, kiedy ma mokro lub do\u015bwiadcza innego dyskomfortu. I to jest ju\u017c komunikacja. Rodzice odpowiadaj\u0105c na krzyk dziecka, podejmuj\u0105 odpowiednie dzia\u0142ania: zmieniaj\u0105 pieluszk\u0119, karmi\u0105 lub szukaj\u0105 innych przyczyn niepokoju i p\u0142aczu dziecka. Krzyk stopniowo r\u00f3\u017cnicuje si\u0119, pojawiaj\u0105 si\u0119 odruchowe, przypadkowe wokalizacje o charakterze d\u017awi\u0119k\u00f3w fizjologicznych \u2013 pomrukiwania, sapania, mla\u015bni\u0119cia, kwilenia, globalne reakcje na d\u017awi\u0119ki, czyli przejawy wczesnej percepcji mowy.1 Dziecko mruczy, kiedy jest zadowolone i pe\u0142ne dobrostanu, kwili, gdy mu niewygodnie. Zatem komunikuje si\u0119 z nami! Wyst\u0119puje r\u00f3wnie\u017c prawid\u0142owe ssanie, kt\u00f3re dziecko od\u017cywia i uspakaja. Te wszystkie reakcje dowodz\u0105 sprawno\u015bci i uruchamianiu aparatu artykulacyjnego. R\u00f3\u017cnicowanie krzyku, potem p\u0142aczu i innych d\u017awi\u0119k\u00f3w jest sposobem komunikowania si\u0119, oraz wyra\u017cania swoich potrzeb. Najlepiej dziecko rozpoznaje g\u0142os matki, wyra\u017anie reaguje na jej obecno\u015b\u0107. Profesor Jagoda Cieszy\u0144ska podkre\u015bla, \u017ce \u201ej\u0119zyk, to nie tylko nadawanie, ale i odbi\u00f3r mowy. Ju\u017c w okresie p\u0142odowym m\u00f3zg odbiera i rejestruje r\u00f3\u017cne d\u017awi\u0119ki, w tym tak\u017ce d\u017awi\u0119ki mowy. To dlatego, od pierwszych chwil po urodzeniu, dziecko potrafi rozpozna\u0107 g\u0142os matki, kt\u00f3ry zapewnia poczucie bezpiecze\u0144stwa oraz \u0142agodzi niepok\u00f3j. Takie zachowania dowodz\u0105 \u017ce z j\u0119zykiem od samego pocz\u0105tku z\u0142\u0105czne s\u0105 emocje, kt\u00f3re przekazujemy i odbieramy i kt\u00f3re dziecko rozumie jako pierwsze w j\u0119zykowym przekazie.\u201d2 Przedzia\u0142 mi\u0119dzy pierwszym a czwartym miesi\u0105cem \u017cycia to czas, kiedy pojawia si\u0119 g\u0142u\u017cenie. Dziecko wydaje d\u017awi\u0119ki przypominaj\u0105ce samog\u0142oski, kt\u00f3re s\u0105 produkowane na wdechu i wydechu oraz g\u0142oski zbli\u017cone r\u00f3wnie\u017c do sp\u00f3\u0142g\u0142osek tyloj\u0119zykowych \/k\/, \/g\/. Charakterystyczne s\u0105 powt\u00f3rzenia tych g\u0142osek \/aaaa\/, czyli repetycje i \u0142a\u0144cuchy g\u0142oskowe \/aaeeiiioo\/. Bardzo wa\u017cne jest to, \u017ce w okresie oko\u0142o 2 miesi\u0105ca \u017cycia, mo\u017cna zaobserwowa\u0107 r\u00f3\u017cnicuj\u0105ce si\u0119 reakcje na mow\u0119 ludzk\u0105: obserwowanie, patrzenie na twarz, oczy i usta osoby m\u00f3wi\u0105cej. Te reakcje pozwalaj\u0105 nam stwierdzi\u0107, czy rozw\u00f3j naszego dziecka przebiega prawid\u0142owo. Na przyk\u0142ad dzieci ze spektrum autyzmu nie b\u0119d\u0105 skupia\u0107 si\u0119 na twarzy, a ich krzyk, potem p\u0142acz b\u0119d\u0105 monotonne lub nie pojawi\u0105 si\u0119 wcale. Pojawia si\u0119 spo\u0142eczny u\u015bmiech na widok osoby lub lalki z wyra\u017anie zaznaczon\u0105 twarz\u0105: oczami, ustami i nosem. Ssanie jest prawid\u0142owe i wydolne, co dowodzi prawid\u0142owo funkcjonuj\u0105cego aparatu artykulacyjnego. Oko\u0142o czwartego, \u00f3smego miesi\u0105ca \u017cycia pojawia si\u0119 gaworzenie samona\u015bladowcze, czyli powtarzanie przez dziecko produkowanych przez siebie sylab i d\u017awi\u0119k\u00f3w. Niezmiernie wa\u017cny i diagnostyczny jest g\u0142o\u015bny \u015bmiech dziecka. Rozwija si\u0119 prozodia, czyli melodia, akcent, rytm j\u0119zyka ojczystego. Ci\u0105gi sylabowe, kt\u00f3re powtarza dziecko s\u0105 wyra\u017aniejsze, rytmiczne. Powstaj\u0105 nowe po\u0142\u0105czenia sylabowe. Dziecko bawi si\u0119 mow\u0105! Jednak nadal dalekie jest od nadawania znacze\u0144 produkowanym przez siebie sylabom. Nadal w tego typu komunikacji najwa\u017cniejsze jest zabarwienie emocjonalne. Charakterystyczne jest coraz wi\u0119ksze zainteresowanie mow\u0105 os\u00f3b doros\u0142ych. Dziecko r\u00f3\u017cnicuje intonacj\u0119 mowy osoby doros\u0142ej i adekwatnie na ni\u0105 reaguje. Proste i kr\u00f3tki komunikaty po\u0142\u0105czone z gestem i mimik\u0105 staj\u0105 si\u0119 dla dziecka bardzo czytelnym przekazem j\u0119zykowym. Rozpoznaje ono doskonale g\u0142osy os\u00f3b bliskich. Zauwa\u017cy\u0107 mo\u017cna wyra\u017anie pr\u00f3by powtarzania ruch\u00f3w ust osoby m\u00f3wi\u0105cej. Dziecko nie potrafi powt\u00f3rzy\u0107 \u015bwiadomie kr\u00f3tkich sylab, zwrot\u00f3w o charakterze d\u017awi\u0119kona\u015bladowczym, ale b\u0119dzie rozumia\u0142o. Wida\u0107 r\u00f3wnie\u017c zmiany w rozwoju funkcji \u017cywieniowych. Pojawiaj\u0105 si\u0119 w menu dziecka nowe konsystencje, smaki oraz pocz\u0105tki karmienia \u0142y\u017ceczk\u0105 i picia z kubka. Kolejne p\u00f3\u0142 roku w rozwoju mowy to czas, kiedy doskonali si\u0119 gaworzenie. Dziecko powtarza sylaby, \u0142\u0105czy ze sob\u0105 dwie r\u00f3\u017cne sylaby oraz wyra\u017anie kieruje gaworzenie do os\u00f3b. Wypowiedzi te maj\u0105 konkretn\u0105 intencj\u0119, s\u0142u\u017c\u0105 bowiem do zdobycia okre\u015blonej korzy\u015bci np. zabawki, przywo\u0142aniu r\u00f3\u017cnych os\u00f3b lub po prostu nazwania danego przedmiotu. To w tym okresie dziecko m\u00f3wi \u201epo swojemu\u201d, z wyra\u017an\u0105 intonacj\u0105, adekwatnie do sytuacji. Ch\u0119tnie powtarza s\u0142owa os\u00f3b doros\u0142ych. Jest wyra\u017anie zainteresowane zabawkami, muzyk\u0105, d\u017awi\u0119kami z otoczenia. Rozumie proste, powtarzalne polecenia. Jak podaje profesor Jagoda Cieszy\u0144ska \u201enag\u0142y wzrost liczby s\u0142\u00f3w oraz pojawienia si\u0119 intencji komunikacyjnej ma bezpo\u015bredni zwi\u0105zek z rewolucj\u0105 dziewi\u0105tego miesi\u0105ca. Oko\u0142o dziewi\u0105tego miesi\u0105ca \u017cycia niemowl\u0119ta zaczynaj\u0105 rozumie\u0107, ze inni ludzie s\u0105 podmiotami intencjonalnymi, stopniowo postrzegaj\u0105 innych w kategoriach \u201etaki jak ja\u201d, \u201epodobny do mnie\u201d. Ten krok milowy w rozwoju dziecka umo\u017cliwia intencjonaln\u0105 organizacj\u0119 swoich w\u0142asnych dzia\u0142a\u0144 czuciowo \u2013 ruchowych\u2026Aby komunikowa\u0107 si\u0119 dziecko musi rozumie\u0107 intencje innych, pod\u0105\u017ca\u0107 za ich uwaga, ale r\u00f3wnie\u017c skierowa\u0107 ich uwag\u0119 na rzecz, osob\u0119, sytuacj\u0119, kt\u00f3ra je zainteresowa\u0142a. Do tego pocz\u0105tkowo nadaje si\u0119 palec wskazuj\u0105cy i na etapie od dziewi\u0105tego do dwunastego miesi\u0105ca jest to niezwykle symptomatyczny i diagnostyczny gest. \u015awiadczy on bowiem o gotowo\u015bci dziecka do nauki j\u0119zyka i do intencjonalnego u\u017cywania s\u0142\u00f3w. W tym czasie rozpoczyna si\u0119 proces przyswajania zdolno\u015bci pos\u0142ugiwania si\u0119 symbolami j\u0119zykowymi. Wraz z rozwojem poznawczym i zdolno\u015bci komunikowania si\u0119, prosty gest okazuje si\u0119 niewystarczaj\u0105cy. Tylko j\u0119zyk pozwala na wskazywanie tego, czego nie ma blisko, czego nie dosi\u0119gamy wzrokiem.\u201d3 Oko\u0142o dziesi\u0105tego, jedenastego miesi\u0105ca dziecko przejawia zar\u00f3wno intencjonalne, jak i nieintencjonalne zachowania j\u0119zykowe. Oznacza to, \u017ce pr\u00f3buje nazywa\u0107 osoby, zwierz\u0119ta, czynno\u015bci, ale tez bawi si\u0119 swoim g\u0142osem bez szczeg\u00f3lnych intencji. Wzrasta stopie\u0144 rozumienia i pod koniec pierwszego roku \u017cycia dziecko rozumie kilka s\u0142\u00f3w. Reaguje na znane sobie nazwy czy imiona domownik\u00f3w, pokarm\u00f3w, czynno\u015bci. Rozumie nawet proste zdania. W rozwoju funkcji \u017cywieniowych obserwuje si\u0119 zjadanie pokarm\u00f3w \u0142y\u017ceczk\u0105, wk\u0142adanie kawa\u0142k\u00f3w pokarmu do ust r\u0119koma oraz opanowanie picia z kubeczka. Pod koniec pierwszego roku \u017cycia dziecko reaguje na proste pytania, ch\u0119tnie i cz\u0119sto powtarza sylaby otwarte lub kr\u00f3tkie zbudowane z nich wyrazy. Pr\u00f3buje na\u015bladowa\u0107 artykulacj\u0119 sylab zamkni\u0119tych. Jedno jest pewne &#8211; pierwszy rok \u017cycia, to du\u017ce zmiany w zdolno\u015bci komunikowania si\u0119 z otoczeniem. 1\u201eWczesna interwencja i wspomaganie rozwoju dla dzieci z chorobami genetycznymi\u201d pod red. T. Kaczan i R. \u015amigiel, 2012 2J. Cieszy\u0144ska, M. Korendo \u201eWczesna interwencja terapeutyczna. Stymulacja rozwoju dziecka od noworodka do 6 roku \u017cycia\u201d, Krak\u00f3w 2007 s.163 3J. Cieszy\u0144ska, M. Korendo \u201eWczesna interwencja terapeutyczna. Stymulacja rozwoju dziecka od noworodka do 6 roku \u017cycia\u201d, Krak\u00f3w 2007 s.166 Neurologopeda kliniczny mgr Ewa Banasiak-Macherska","thumbnail_url":"http:\/\/www.kuznia-psychoterapia.zgora.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/pierwszy-rok-1-300x200.jpg"}